Gió giật là gì? Các cấp độ gió giật và mức độ nguy hiểm cần biết

Gió giật là hiện tượng thời tiết thường xuất hiện trong mưa giông, bão hoặc áp thấp nhiệt đới, có thể gây đổ cây, tốc mái nhà và ảnh hưởng đến an toàn con người.Vì vậy, việc hiểu rõ gió giật là gì, các cấp độ gió giật cũng như cách phòng tránh sẽ giúp mỗi người chủ động hơn trong việc bảo vệ bản thân và tài sản.  Trong bài viết dưới đây, hãy cùng tìm hiểu chi tiết về hiện tượng gió giật, mức độ nguy hiểm của từng cấp gió và những biện pháp ứng phó hiệu quả khi có cảnh báo thời tiết.

Gió giật là gì?

Gió giật là hiện tượng tốc độ gió tăng lên đột ngột trong một khoảng thời gian rất ngắn, thường chỉ kéo dài từ vài giây đến vài chục giây trước khi giảm xuống mức bình thường. Theo khí tượng học, gió giật là tốc độ gió cực đại đo được trong một khoảng thời gian nhất định và luôn lớn hơn tốc độ gió trung bình tại cùng thời điểm.

Hiện tượng này hình thành khi có sự thay đổi đột ngột về áp suất hoặc xuất hiện các dòng không khí đối lưu mạnh trong khí quyển. Chính sự chênh lệch áp suất đã tạo nên những luồng gió có tốc độ tăng nhanh trong thời gian ngắn, tạo thành các đợt gió giật với cường độ khác nhau.

Ở Việt Nam, gió giật thường xuất hiện trong mùa mưa bão, đặc biệt khi có dông, lốc, bão hoặc áp thấp nhiệt đới. Ngoài ra, hiện tượng này cũng có thể xảy ra khi không khí lạnh tăng cường hoặc khi các khối không khí nóng và lạnh va chạm với nhau.

Xem thêm: Bão là gì? Nguyên nhân hình thành và phát triển của bão

Phân loại các cấp độ gió giật

Để đánh giá mức độ nguy hiểm của gió, Việt Nam áp dụng thang đo Bô-pho (Beaufort) theo Quyết định 18/2021/QĐ-TTg. Thang đo này phân chia cường độ gió từ cấp 0 đến cấp 17 dựa trên tốc độ gió, đồng thời phản ánh mức độ ảnh hưởng của gió đối với đất liền và trên biển.

Bảng dưới đây tổng hợp các cấp độ gió giật theo thang Bô-pho cùng tốc độ và mức độ nguy hại tương ứng:

Có thể thấy, gió giật từ cấp 6 trở lên đã tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt đối với người tham gia giao thông và các phương tiện hoạt động trên biển. Khi gió đạt cấp 12 đến cấp 17, mức độ nguy hiểm tăng lên rất cao với sức tàn phá trên diện rộng. Vì vậy, khi cơ quan khí tượng phát đi cảnh báo gió giật mạnh, người dân cần theo dõi sát diễn biến thời tiết và chủ động thực hiện các biện pháp phòng tránh để đảm bảo an toàn.

Gió giật cấp mấy là mạnh nhất?

Theo thang đo Bô-pho quy định tại Quyết định 18/2021/QĐ-TTg, gió giật cấp 17 là cấp cao nhất, có tốc độ từ 202–220 km/h. Đây là mức gió cực kỳ hiếm gặp, thường chỉ xuất hiện trong các cơn siêu bão và có sức tàn phá rất lớn.

Tuy nhiên, tại Việt Nam, các cơn bão thường có gió giật từ cấp 10 đến cấp 13. Trong đó, gió giật từ cấp 12 trở lên đã được đánh giá là có sức phá hoại cực kỳ lớn, có thể làm hư hỏng nghiêm trọng nhà cửa, công trình, hệ thống hạ tầng, đồng thời gây nguy hiểm cho tàu thuyền và các hoạt động ngoài trời.

Vì vậy, dù gió giật chưa đạt cấp 17, người dân vẫn cần đặc biệt cảnh giác khi có cảnh báo gió giật từ cấp 6 trở lên và tuân thủ hướng dẫn của cơ quan chức năng để đảm bảo an toàn trong mùa mưa bão.

Xem thêm: Mắt bão là gì? Mắt bão có nguy hiểm không?

Cách phòng tránh nguy hiểm khi có cảnh báo gió giật mạnh

Khi có cảnh báo gió giật mạnh, người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng tránh để giảm thiểu nguy cơ thiệt hại về người và tài sản. Dưới đây là những lưu ý quan trọng:

• Theo dõi dự báo thời tiết thường xuyên: Cập nhật thông tin từ các cơ quan khí tượng để nắm bắt diễn biến của mưa giông, bão hoặc áp thấp nhiệt đới và chủ động lên kế hoạch ứng phó.
• Gia cố nhà cửa và công trình: Kiểm tra mái nhà, cửa sổ, cửa ra vào; cố định biển hiệu, mái che, chậu cây và các vật dụng ngoài trời để tránh bị gió cuốn hoặc rơi đổ.
• Hạn chế ra ngoài khi có gió giật: Nếu không thật sự cần thiết, nên ở trong nhà. Trường hợp phải di chuyển, cần giảm tốc độ, giữ chắc tay lái và tránh đi qua khu vực có nhiều cây lớn, biển quảng cáo hoặc công trình đang thi công.
• Đảm bảo an toàn cho tàu thuyền: Ngư dân và các phương tiện hoạt động trên biển cần theo dõi sát cảnh báo thời tiết, đưa tàu thuyền vào nơi neo đậu an toàn và tuyệt đối không ra khơi khi có dự báo gió mạnh.
• Chuẩn bị các vật dụng thiết yếu: Dự trữ đèn pin, pin dự phòng, nước uống, thực phẩm, thuốc men và sạc dự phòng để sẵn sàng ứng phó khi mất điện hoặc xảy ra tình huống khẩn cấp.
• Tuân thủ hướng dẫn của cơ quan chức năng: Thực hiện nghiêm các khuyến cáo về sơ tán, cấm lưu thông hoặc các biện pháp phòng chống thiên tai nhằm đảm bảo an toàn cho bản thân và cộng đồng.

Việc chủ động chuẩn bị và nâng cao ý thức phòng tránh không chỉ giúp bảo vệ tính mạng, tài sản mà còn góp phần giảm thiểu những thiệt hại do gió giật mạnh gây ra trong mùa mưa bão.

Trên đây là những thông tin chi tiết giúp bạn hiểu rõ gió giật là gì, các cấp độ gió giật cũng như mức độ nguy hiểm của từng cấp gió. Hy vọng rằng qua bài viết này, bạn đã có thêm kiến thức hữu ích để nhận biết hiện tượng gió giật, đánh giá mức độ rủi ro và chủ động áp dụng các biện pháp phòng tránh phù hợp. Việc theo dõi thường xuyên các bản tin dự báo thời tiết và nâng cao ý thức phòng chống thiên tai sẽ góp phần bảo vệ an toàn cho bản thân, gia đình và hạn chế tối đa những thiệt hại do gió giật gây ra.